به گزارش تهران آریا؛ مصطفی قهرمانی، کارشناس رسانه و فضای مجازی در یادداشتی نوشت: با نزدیک شدن به مهرماه و آغاز سال تحصیلی، یکی از موضوعاتی که همواره مورد تأکید مسئولان آموزش و پرورش قرار می‌گیرد، اختیاری بودن کمک‌های مالی والدین به مدارس است. هر سال اعلام می‌شود که مدیران مدارس حق ندارند خانواده‌ها را برای پرداخت وجه تحت فشار قرار دهند و ثبت‌نام دانش‌آموزان نیز نباید به پرداخت چنین مبالغی مشروط شود.

اما آنچه در جامعه و میان خانواده‌ها تجربه می‌شود، گاهی با این تأکید رسمی فاصله دارد. برخی والدین می‌گویند در زمان ثبت‌نام یا آغاز سال تحصیلی، با درخواست‌هایی برای پرداخت کمک به مدرسه مواجه می‌شوند؛ درخواست‌هایی که اگرچه ممکن است عنوان «اجباری» نداشته باشد، اما شرایط موجود در مدرسه و نگرانی خانواده از ایجاد مشکل برای فرزندش، عملاً آن را به یک الزام تبدیل می‌کند.

واقعیت این است که بسیاری از مدارس با مشکلات مالی و کمبود امکانات مواجه هستند. هزینه‌های مربوط به تعمیرات، تجهیزات آموزشی، وسایل مصرفی، نگهداری ساختمان، فعالیت‌های فرهنگی و ورزشی و حتی برخی نیازهای روزمره مدرسه، هزینه‌هایی است که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت. مدیر مدرسه نیز در برابر این نیازها مسئول است و طبیعی است که به دنبال راهی برای تأمین منابع باشد.

اما آیا تأمین این هزینه‌ها باید بر دوش خانواده‌ها گذاشته شود؟

پاسخ این پرسش برای خانواده‌هایی که توان مالی مناسبی ندارند، اهمیت بیشتری دارد. شرایط اقتصادی امروز باعث شده است که تأمین هزینه‌های ضروری زندگی برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار باشد. در چنین شرایطی، حتی مبلغی که از نگاه برخی افراد چندان زیاد نیست، می‌تواند برای یک خانواده بار مالی قابل توجهی ایجاد کند.

از سوی دیگر، خانواده‌ها نباید احساس کنند که برای برخورداری فرزندشان از امکانات مناسب آموزشی، ناچارند هزینه‌هایی جداگانه پرداخت کنند. آموزش عمومی، یک مسئولیت حاکمیتی است و دولت باید بستر لازم را برای برخورداری دانش‌آموزان از محیط آموزشی استاندارد فراهم کند.

اگر قرار است کمک والدین واقعاً «اختیاری» باشد، باید سازوکاری طراحی شود که مدرسه بدون این کمک‌ها نیز بتواند حداقل نیازهای ضروری خود را تأمین کند. نمی‌توان از یک سو به مدیر مدرسه گفت دریافت کمک اجباری نیست و از سوی دیگر، منابع کافی برای اداره مطلوب مدرسه در اختیار او قرار نداد.

راهکار روشن است؛ وزارت آموزش و پرورش باید در فرآیند بودجه‌ریزی، اعتبار مشخص و قابل اتکایی برای هزینه‌های جاری و ضروری مدارس در نظر بگیرد. این اعتبار می‌تواند متناسب با تعداد دانش‌آموزان، وضعیت ساختمان، امکانات و نیازهای هر مدرسه اختصاص پیدا کند تا مدیران بتوانند مشکلات ضروری مدرسه را بدون اتکا به پرداخت خانواده‌ها برطرف کنند.

البته مشارکت داوطلبانه والدین در امور مدرسه، اگر واقعاً داوطلبانه، شفاف و بدون هیچ‌گونه فشار باشد، می‌تواند اقدامی ارزشمند و نشانه همراهی خانواده با نظام آموزشی باشد. مسئله اصلی، تبدیل این مشارکت داوطلبانه به یک انتظار عمومی یا الزام غیررسمی است.

مهرماه باید برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها آغاز یک مسیر تازه آموزشی باشد، نه شروع نگرانی درباره هزینه‌های مدرسه. اگر دولت منابع لازم را تأمین کند، هم مدیران مدارس با آرامش بیشتری فعالیت خواهند کرد و هم خانواده‌ها با اطمینان خواهند دانست که تحصیل فرزندشان به توانایی مالی آنها وابسته نیست.

در نهایت، «اجباری نبودن کمک به مدرسه» زمانی معنا پیدا می‌کند که در عمل نیز هیچ خانواده‌ای احساس اجبار نکند. برای تحقق این هدف، بیش از توصیه‌های سالانه، به تأمین بودجه پایدار و مسئولیت‌پذیری بیشتر در نظام آموزش و پرورش نیاز داریم.