ناهید اولاد اختیار سردبیر خبرگزاری «تهران آریا» در یادداشتی نوشت: ماه محرم در ایران، تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ رویدادی است که در تار و پود فرهنگ، حافظه جمعی و زیست اجتماعی ایرانیان ریشه دارد. هر سال با فرارسیدن این ماه، شهرها و روستاها رنگ و بوی دیگری می‌گیرند؛ پرچم‌های سیاه بر سر در خانه‌ها و حسینیه‌ها برافراشته می‌شود، صدای نوحه و روضه در کوچه‌ها می‌پیچد و هیئت‌ها، مسجدها و تکایا بار دیگر به کانون همدلی و سوگواری مردم بدل می‌شوند.

عزاداری‌های محرم در ایران، جلوه‌ای روشن از پیوند ایمان و فرهنگ است. مردم در گوشه و کنار این سرزمین، با رسوم و آیین‌های گوناگون اما با دلی واحد، یاد و نام امام حسین(ع) و یاران وفادارش را زنده نگه می‌دارند. از سینه‌زنی و زنجیرزنی گرفته تا روضه‌های خانگی، نذرهای مردمی، اطعام عزاداران، تعزیه‌خوانی و آیین‌های بومی و محلی، همه نشان می‌دهد که محرم در ایران فقط یک مراسم سوگواری نیست، بلکه بخشی از هویت اجتماعی و فرهنگی جامعه است.

تنوع آیین‌های محرم در استان‌های مختلف کشور، یکی از زیباترین جلوه‌های این ماه است. هر منطقه، با زبان، موسیقی، شیوه عزاداری و رسوم خاص خود، به این سوگ ملی و مذهبی معنا می‌بخشد. این تفاوت‌ها نه تنها از اصالت و غنای فرهنگی ایران حکایت دارد، بلکه نشان می‌دهد چگونه یک پیام واحد می‌تواند در قالب‌های گوناگون، در دل نسل‌ها جاری بماند.

در روزگاری که جامعه بیش از همیشه به همبستگی، اخلاق‌مداری و مسئولیت‌پذیری نیاز دارد، محرم فرصتی است برای بازگشت به ارزش‌هایی که عاشورا به بشریت آموخت؛ آزادگی، عدالت‌خواهی، وفاداری، ایستادگی در برابر ظلم و پاسداشت کرامت انسانی. اگر این پیام‌ها در کنار آیین‌های عزاداری درست بازخوانی شوند، محرم می‌تواند نه فقط یادآور اندوه، که الهام‌بخش امید و تعالی اجتماعی باشد.

رسانه‌ها در این میان نقشی مهم بر عهده دارند؛ نقشی فراتر از بازتاب اخبار و تصاویر. وظیفه رسانه، روایت درست و مسئولانه از این میراث معنوی است؛ معرفی رسوم و سنت‌های محرم در مناطق مختلف، تبیین ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی آن، و کمک به حفظ و انتقال این سرمایه گرانبها به نسل‌های آینده.

محرم، در ایران، فصل سوگ و در عین حال فصل پیوند است؛ پیوند میان نسل‌ها، باورها، فرهنگ‌ها و دل‌هایی که در سایه نام حسین(ع) به هم نزدیک می‌شوند.  شاید راز ماندگاری این ماه نیز در همین باشد: در اینکه هر سال، دوباره ما را به ریشه‌هایمان، به انسانیت و به مسئولیت‌مان در برابر یکدیگر بازمی‌گرداند.