به گزارش گروه جامعه پایگاه خبری تحلیلی «تهران آریا»؛ پروژه باغ‌راه حضرت زهرا (س) که بر روی مسیرِ تغییریافته‌یِ راه‌آهنِ تهران-تبریز شکل گرفته، اکنون به کانونِ تمرکزِ خانواده‌ها در آستانه بازگشایی مدارس تبدیل شده است. این رخداد، تلفیقی از ارائه مستقیمِ کالایِ فرهنگی و ایجادِ سرزندگی در یکی از مناطقِ متراکمِ پایتخت است.

بستری برای تعاملاتِ شهری

باغ‌راه حضرت زهرا به عنوان یکی از بزرگترین پروژه‌های بازآفرینی شهری در سال‌های اخیر، همواره با چالشِ «استمرارِ حضورِ شهروندان» مواجه بوده است. برگزاری نمایشگاه نوشت‌افزار در این محدوده، یک استراتژیِ برنامه‌ریزی‌شده برایِ فعال‌سازیِ این فضایِ سبزِ خطی است.

دسترسی مناسبِ محلی برای ساکنانِ مناطق ۱۷ و ۱۸ تهران و همچنین سهولتِ تردد از طریقِ شبکه معابرِ پیرامونی، این نقطه را به گزینه‌ای مطلوب برایِ جای‌گذاریِ چنین رویداد‌هایی تبدیل کرده است. هدفِ اعلام‌شده از سویِ مدیریتِ شهری، توزیعِ عادلانه‌یِ امکانات و کاهشِ بارِ ترافیکیِ مراکزِ اصلی خرید در هسته‌یِ مرکزیِ شهر است.

تحلیل کارشناسی: از مکان‌سازی تا اقتصادِ خانوار

علی‌رضا فرهمند، کارشناسِ برنامه‌ریزیِ شهری معتقد است: برگزاری چنین نمایشگاه‌هایی در پروژه‌هایِ بازآفرینی، مصداقِ بارزِ «مکان‌سازی» (Placemaking) است. فرهمند در این‌باره می‌گوید: «پروژه‌هایِ بزرگِ شهری، بدونِ برنامه برایِ بهره‌برداریِ اجتماعی، به کالبدهایِ بی‌روح تبدیل می‌شوند. استفاده از ظرفیتِ این باغ‌راه برایِ رویدادهایِ فصلی مانندِ نمایشگاه نوشت‌افزار، باعث می‌شود شهروندان با این فضا احساسِ تعلق کنند.

از منظرِ مهندسیِ شهری، این نمایشگاه یک «جاذبِ سفر» مثبت است که نه تنها برایِ خریدِ کالا، بلکه برایِ ترویجِ فرهنگِ پیاده‌روی در فضایِ عمومی طراحی شده است.» وی می‌افزاید: «البته موفقیتِ این مکان‌سازی، مستلزمِ آن است که پس از پایانِ نمایشگاه، خدماتِ رفاهی و فرهنگیِ پایدار جایگزین شوند تا این فضایِ سبز دچارِ رکودِ مجدد نشود.»

مریم کیانی پژوهشگرِ اقتصادِ اجتماعی در گفتگو با «تهران پرس» بر جنبه‌هایِ اقتصادیِ این نمایشگاه تمرکز دارد.

وی اظهار داشت: «در شرایطِ نوساناتِ قیمتِ کاغذ و نوشت‌افزار، حذفِ واسطه‌ها از طریقِ نمایشگاه‌هایِ عرضه مستقیم، یک ضرورتِ رفاهی برایِ خانوارهاست. باغ‌راه حضرت زهرا به دلیلِ بافتِ جمعیتیِ مناطقِ پیرامونی، بسترِ بسیار مناسبی برایِ ارائه محصولاتِ اقتصادی است. تمرکزِ تولیدکنندگانِ داخلی بر اقلامِ باکیفیت و قیمتِ رقابتی در این نمایشگاه، یک چرخه اقتصادیِ سالم ایجاد کرده است که می‌تواند الگویی برایِ سایرِ مناطقِ تهران باشد.» وی تأکید کرد: «آنچه این نمایشگاه را متمایز می‌کند، دسترسیِ آسانِ خانواده‌هایِ دهک‌هایِ میانی و پایین‌ترِ درآمدی به کالاهایِ اساسیِ آموزشی است که مستقیماً در کاهشِ فشارِ هزینه‌هایِ اولِ مهر نقش دارد.»

چالش‌های زیرساختی و مدیریتِ ترافیک

برگزاریِ این رویداد در باغ‌راه حضرت زهرا، علیرغمِ موفقیت‌هایِ اولیه‌اش در جذبِ مخاطب، با چالش‌هایِ اجراییِ خاصِ خود نیز همراه است. کنترلِ ترافیک در معابرِ فرعیِ متصل به باغ‌راه، مدیریتِ پسماندِ ناشی از ترددِ انبوهِ جمعیت و تأمینِ پارکینگِ مناسب، از جمله مواردی است که مدیریتِ اجراییِ پروژه باید برایِ آن برنامه‌هایِ بلندمدت داشته باشد. گزارش‌هایِ میدانی حاکی از آن است که با بهره‌گیری از ظرفیتِ ناوگانِ حمل‌ونقلِ عمومی در مناطقِ ۱۷ و ۱۸، تا حدی از بارِ ترافیکی کاسته شده، اما این موضوع نیازمندِ پایشِ مستمر است.

چشم‌اندازِ توسعه و استمرار

تجربه برگزاریِ این نمایشگاه نشان می‌دهد که ظرفیت‌هایِ نهفته در باغ‌راه حضرت زهرا بسیار فراتر از یک فضایِ سبزِ صرف است. این محور می‌تواند به یک «هابِ فرهنگی و اقتصادی» برایِ بخشِ بزرگی از جنوب و جنوبِ غربِ تهران تبدیل شود.

در نهایت، موفقیتِ این رویداد نه تنها در آمارِ فروشِ نوشت‌افزار، بلکه در میزانِ استقبالِ شهروندان و کاهشِ معضلاتِ ترددِ شهری سنجیده می‌شود. مدیریتِ شهری اکنون باید با ارزیابیِ داده‌هایِ این نمایشگاه، برایِ تقویمِ رویدادهایِ آتیِ این باغ‌راه برنامه‌ریزی کند. ایجادِ فضاهایِ این‌چنینی، اگر با نگاهِ جامعِ مدیریتی همراه باشد، می‌تواند به ارتقایِ کیفیتِ زندگیِ روزمره و تقویتِ زیرساخت‌هایِ محلی در تهران کمک شایانی کند.

تداومِ این روند، نیازمندِ نگاهی فراتر از مدیریتِ فصلی و حرکت به سویِ تثبیتِ جایگاهِ فرهنگیِ این باغ‌راه در سطحِ کلان‌شهرِ تهران است. این اقدام، گامی کوچک، اما مؤثر در جهتِ کاهشِ شکاف‌هایِ امکاناتی میانِ مناطقِ مختلفِ شهر و بازگرداندنِ سرزندگی به بافت‌هایِ فرسوده و تغییریافته است.

انتهای خبر/