حادثه ظهر پنجشنبه بیست و پنجم تیرماه در خیابان ولیعصر(عج) تهران، فرصتی برای بازنگری در فرآیندهای ایمنی و مدیریت ناوگان حمل‌ونقل عمومی پایتخت است.

مصطفی قهرمانی مدیر مسئول خبرگزاری تهران آریا در یادداشتی نوشت: حادثه ظهر پنجشنبه در خیابان ولیعصر(عج) تنها یک تصادف شهری نبود؛ بلکه زنگ هشداری برای همه متولیان حمل‌ونقل عمومی محسوب می‌شود. حرکت ناگهانی یک اتوبوس و برخورد آن با چند وسیله نقلیه، هرچند خوشبختانه تلفات جانی در پی نداشت، اما بار دیگر نشان داد که در حوزه ایمنی ناوگان عمومی، حتی کوچک‌ترین نقص یا سهل‌انگاری می‌تواند در چند ثانیه جان و سلامت شهروندان را با خطر جدی روبه‌رو کند.

حمل‌ونقل عمومی ستون اصلی جابه‌جایی میلیون‌ها نفر در تهران است و اعتماد مردم به این شبکه، سرمایه‌ای ارزشمند به شمار می‌رود. این اعتماد زمانی حفظ خواهد شد که شهروندان اطمینان داشته باشند تمامی وسایل نقلیه، پیش از ورود به چرخه خدمت، از نظر فنی در بالاترین سطح استاندارد قرار دارند و هیچ احتمال خطر پیش‌بینی‌نشده‌ای جان آنان را تهدید نمی‌کند. بنابراین هر حادثه‌ای، حتی اگر خسارت آن محدود باشد، باید به عنوان یک فرصت برای اصلاح و ارتقای نظام ایمنی مورد توجه قرار گیرد.

آنچه در این حادثه اهمیت دارد، تنها بررسی علت حرکت اتوبوس نیست؛ بلکه باید زنجیره‌ای از عوامل شامل وضعیت فنی خودرو، شیوه توقف، فرآیند امدادرسانی، نحوه ایمن‌سازی محل و دستورالعمل‌های عملیاتی نیز با دقت مورد ارزیابی قرار گیرد. تجربه نشان داده است که بسیاری از حوادث شهری نتیجه مجموعه‌ای از خطاها و کاستی‌ها هستند، نه صرفاً یک عامل منفرد. از همین رو، بررسی کارشناسی و شفاف‌سازی نتایج آن می‌تواند از تکرار رخدادهای مشابه جلوگیری کند.

از سوی دیگر، عملکرد سریع نیروهای آتش‌نشانی، اورژانس و پلیس در مدیریت صحنه حادثه، مانع از گسترش خسارت شد. حضور به‌موقع نیروهای امدادی، اطفای حریق ایجادشده در یکی از موتورسیکلت‌ها و انتقال مصدومان، نشان داد که هماهنگی میان دستگاه‌های امدادی در شرایط بحرانی از اهمیت بالایی برخوردار است. با این حال، مدیریت صحیح حادثه نباید باعث شود اصل موضوع، یعنی پیشگیری از وقوع چنین رخدادهایی، به حاشیه برود.

تهران به عنوان کلان‌شهری با میلیون‌ها سفر روزانه، بیش از هر زمان دیگری به ناوگانی ایمن، نوسازی‌شده و مجهز نیاز دارد. توسعه حمل‌ونقل عمومی بدون ارتقای همزمان استانداردهای ایمنی، نمی‌تواند رضایت و آرامش شهروندان را تضمین کند. همچنین لازم است بازرسی‌های دوره‌ای، کنترل تجهیزات ایمنی، آموزش مستمر نیروهای عملیاتی و به‌روزرسانی دستورالعمل‌های فنی با جدیت بیشتری دنبال شود تا احتمال بروز چنین حوادثی به حداقل برسد.
در کنار اقدامات فنی، اطلاع‌رسانی شفاف نیز نقش مهمی در حفظ اعتماد عمومی دارد. اعلام دقیق علت حادثه پس از پایان بررسی‌های کارشناسی، پاسخگویی مسئولانه و ارائه برنامه‌های اصلاحی، می‌تواند نشان دهد که هدف صرفاً عبور از

یک بحران نیست، بلکه جلوگیری از تکرار آن در آینده است. افکار عمومی انتظار دارد نتیجه این بررسی‌ها به اصلاح فرآیندها و افزایش ضریب ایمنی منجر شود.

در نهایت، حادثه خیابان ولیعصر(عج) را باید فراتر از یک اتفاق مقطعی دید. این رخداد یادآور آن است که ایمنی در حمل‌ونقل عمومی موضوعی نیست که بتوان از کنار آن با بی‌تفاوتی عبور کرد. هر حادثه، هرچند بدون تلفات جانی، باید آغازگر بازنگری در شیوه‌های نظارت، نگهداری و مدیریت ناوگان باشد. اگر از این تجربه درس گرفته شود و تصمیم‌های اصلاحی به سرعت اجرا گردد، می‌توان امیدوار بود که امنیت شهروندان بیش از گذشته تضمین شده و اعتماد عمومی به سیستم حمل‌ونقل شهری نیز تقویت شود.