به گزارش تهران آریا، دکتر محمدحسین امید در جلسه شورای دانشگاه تهران شهریور ۱۴۰۵، با تبریک هفته دفاع مقدس و یادآوری دلاورمردی رزمندگان جنگ تحمیلی و جنگ‌های اخیر، ضمن اعلام آمادگی برای کمک به فعالیت‌های مختلف در کشور گفت: در این مدت طرح‌های زیادی برای ایام پس از جنگ مطرح شده است که اقداماتی را مطالبه می‌کند. دانشگاه همواره برای این اقدامات و ارائه مشاوره آماده است. یکی از این طرح‌ها، طرح صیانت از نفوذ بیگانگان است که دانشگاه آمادگی دارد هم در کنار مجلس و هم در سطح اجرایی، درباره مفاد آن همفکری کند؛ به نحوی که مشکل یا مزاحمتی برای اعضای هیأت علمی ایجاد نشود. ما این دیدگاه را به رئیس مجلس شورای اسلامی و دولت نیز طی نامه‌ای منتقل کرده‌ایم.

رئیس دانشگاه تهران در ادامه، با اشاره به بی‌نظمی‌های گذشته در محیط دانشگاه، به‌ویژه غیبت برخی از اعضای هیأت علمی، گفت: ما با موارد متعددی از عدم حضور منظم اعضای هیأت علمی مواجه بوده‌ایم که این بی‌نظمی‌ها ساختار دانشگاه را متزلزل می‌کند. نحوه همکاری، تمام وقت یا نیمه‌وقت است و اگر استادی خارج از ایران است، امکان همکاری به صورت استاد وابسته وجود دارد، اما مسئله این است که این همکاران نمی‌توانند عضو پیوسته در دانشگاه محسوب شوند. طبق آئین‌نامه، حضور اساتید یا به صورت تمام‌وقت است یا نیمه‌وقت که باید نیمی از هفته را در دانشگاه باشند.

امید همچنین با تأکید بر برنامه‌های مرکز ارزیابی کیفیت که زیر نظر شورای ارزیابی کیفیت دانشگاه فعالیت می‌کند، گفت: خوشبختانه این مرکز با دانشکده‌ها، همکاری خود را آغاز کرده است، اما برخی دانشکده‌ها هنوز همکاری لازم را انجام نداده‌اند. این مرکز وظیفه دارد تمام حوزه‌ها از جمله آموزشی، اداری، مالی، پژوهشی، دانشجویی و فرهنگی را ارزیابی کند. کار این مرکز ارزیابی است، یعنی بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، رئیس دانشگاه تصمیم می‌گیرد که کجا نقص وجود دارد تا اصلاح شود و کجا عملکرد خوب بوده تا تشویق شود. اکنون کار ارزیابی پردیس‌ها شروع شده است. این مرکز که اولین مرکز ارزیابی کیفیت در کشور بود، با وجود تعطیلی‌های چندساله، مجدداً با مصوبه قانونی با قدرت فعالیت خود را از سر گرفته است. هدف این مرکز، ارزیابی جامع تمام ابعاد دانشگاه است.

فرصت مطالعاتی صنعت و آئین‌نامه دانشگاه تهران

امید هم‌چنین در خصوص آئین‌نامه ابلاغی وزارت علوم در مورد ارتباط دانشگاه با صنعت گفت: باید فرصتی را برای اعضای هیأت علمی در نظر بگیریم که بتوانند به صنعت بروند، مشکلات صنعت را ببینند، نیازهای صنعت را بشناسند و برای آن‌ها کاری انجام دهند. یک پیشنهاد قبلاً از وزارت علوم در قالب آئین‌نامه آمده است که ما اصراری بر آن نداریم. آئین‌نامه‌ای را خودمان برای دانشگاه تهران تهیه می‌کنیم که آن هدف برآورده شود. هدف این است که امکان حضور در صنعت برای همه اعضای دانشگاه فراهم شود. وقتی می‌گوئیم حضور در صنعت، منظور همه جامعه علمی است. ما باید آئین‌نامه دانشگاه تهران را طوری تدوین کنیم که فرصت مشارکت در فعالیت‌های جامعه و مسئولیت اجتماعی را فراهم کند.

وی افزود: این آئین‌نامه احتمالاً جایگزین شیوه‌نامه ابلاغ‌شده از سوی وزارتخانه در دانشگاه تهران خواهد شد و ما این را از وزیر محترم خواهیم خواست که به صورت آزمایشی اجازه دهند که ما در دانشگاه تهران برای یک، دو یا سه سال اجرا کنیم و سپس گزارش بدهیم.

در ادامه این جلسه، دکتر سیداحمدرضا خضری، مدیرکل حوزه وزارتی و روابط‌عمومی وزارت علوم با تبریک سال تحصیلی و آرزوی سالی پربار و کم‌حاشیه برای دانشگاه‌ها، به‌ویژه دانشگاه تهران، گفت: واقع‌بینی یعنی اینکه شرایط را به درستی تحلیل کنیم و بر اساس آن برنامه‌ریزی کنیم؛ در غیر این صورت با سرعت تغییرات امروزی، ممکن است دچار غافلگیری شویم و با رویدادهایی مواجه شویم که دیگر از پس کنترل آن‌ها برنیاییم.

مشاور وزیر علوم با اشاره به شرایط حساس کشور تأکید کرد: آنچه امروز تجربه می‌کنیم، شاید حساس‌ترین و پیچیده‌ترین دوران تاریخ پس از انقلاب باشد. کشور در وضعیتی قرار گرفته که اگر بتواند از این مرحله عبور کند، می‌تواند برای سال‌های آینده خود را بیمه کند.

خضری بدترین وضعیت برای یک کشور را وضعیت «نه جنگ و نه صلح» دانست و توضیح داد: در جنگ همه چیز روشن است و می‌دانیم باید چگونه عمل کنیم؛ در صلح نیز مسیر مشخص است. اما این وضعیت میانی، نگران‌کننده و ناامیدکننده است و با نگرانی‌های شدید اجتماعی همراه است.

وی افزود: زخم‌های باز از جنگ‌های گذشته هنوز ترمیم نشده‌اند؛ دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی همواره هدف تهاجم‌های مستقیم و غیرمستقیم دشمن بوده‌اند. پرونده حوادث دی‌ماه همچنان باز است و باید با دقت بررسی و تصمیم‌گیری شود.

تغییرات فرهنگی و فشار اقتصادی / تهدید رسانه‌ای و شناختی

مشاور وزیر علوم با اشاره به دگرگونی فرهنگی جامعه گفت: اوضاع فرهنگی جامعه به‌شدت دگرگون شده است؛ تحولات فرهنگی اخیر با آنچه در چهل سال گذشته دیده‌ایم، متفاوت است و سرعت تغییرات بسیار زیاد بوده است.

وی شرایط نامطلوب اقتصادی را نیز عاملی مهم دانست که تمامی اقشار جامعه، از استاد و کارمند تا کارگر و دانشجو را تحت تأثیر قرار داده و شرایط را برای دانشگاه‌ها بسیار حساس کرده است.

مشاور وزیر علوم با اشاره به تهدیدات روزافزون بیرونی از سوی آمریکا، صهیونیسم و متحدانشان گفت: تهدیدات رسانه‌ای و جنگ شناختی بسیار جدی‌تر شده‌اند. بخش عظیمی از جنگ‌های اخیر، جنگ عرصه شناخت و رسانه بوده است. هجمه‌های رسانه‌ای و شکاف‌های اجتماعی قومی، مذهبی و غیره با هدف سوءاستفاده از این وضعیت لرزان، شدت یافته‌اند.

خضری با انتقاد از نگاه بدبینانه به دانشگاه گفت: در همین حال متأسفانه نگاه به دانشگاه همواره نگاهی بدبینانه بوده است؛ گاهی دانشگاه را متهم می‌کنند و گاهی اتفاقات عمومی را بر عهده آن می‌اندازند. اما اگر دقیق‌تر بنگریم، می‌بینیم که دانشگاه به نمایندگی از نهاد علم همواره پشتیبان کشور و نقطه قوت و اتکاء آن بوده است. همچنانکه رهبر شهید و رهبر معظم انقلاب بر این مهم تاکید نموده‌اند. از این رو می‌توان گفت دانشگاه دوشادوش نظامیان، بیشترین سهم را در دفاع از کشور داشته است. دانشگاه با تربیت متخصصان، در واقع سد دفاعی کشور را فراهم کرده است. به همین خاطر دشمنان کشور دانشگاه را هدف تهاجم قرار دادند.

وی با نگاهی تاریخی افزود: جنگ‌ها همیشه از جبهه‌های زمینی و با سربازان پیاده آغاز می‌شد، اما پدیده جدید این است که در این جنگ، ابتدا به رهبران و هدایت‌کنندگان اصلی حمله شد تا سازوکار هدایت و مدیریت از کار بیفتد. دانشگاه‌ها با تأمین نیروی انسانی توانمند، همواره بازوی اصلی دفاع از کشور بوده‌اند.

تدابیر خردمندانه به جای اقدامات هیجانی

مشاور وزیر علوم تنها راه نجات کشور و رفع موانع و مشکلات گوناگون دانشگاه‌ها در این شرایط را تدابیر خردمندانه، حساب‌شده و آگاهانه دانست و تاکید کرد: ما باید از اقدامات احساسی، ناگهانی و هیجانی که موجب تنش و تشنج در فضای دانشگاه می‌شود، پرهیز کنیم. متانت، آرامش و هم‌گرایی، ابزارهای اصلی ما در این مرحله است.

وی دو توصیه مهم را مطرح کرد: نخست، استقبال شایسته از دانشجویان به خصوص دانشجویان کارشناسی که پس از مدتی تأخیر، مشتاق ورود به فضای دانشگاه هستند و باید با بینش و رفتاری متفاوت و فراهم‌کردن امکانات رفاهی و فرهنگی لازم از آنها استقبال کنیم. نکته دوم، آراستگی، اخلاق و منش دانشگاهیان است که در این زمینه دستورالعمل آراستگی، اخلاق و منش دانشگاهی ابلاغ شده است.

به گفته مشاور وزیر علوم دانشگاه باید محیطی متفاوت از فضای عمومی جامعه باشد؛ محیطی قابل احترام و دارای حریم. همان‌طور که در دانشگاه‌های برتر جهان برای حفظ هویت دانشگاهی، مرزهای محیط دانشگاهی را مشخص می‌کنند، ما نیز باید بر رعایت آداب، پوشش مناسب و رفتارهای شایسته در محیط دانشگاه تأکید کنیم تا هویت علمی و اخلاقی آن حفظ شود.

مدیرکل حوزه وزارتی بر نیاز بیش از پیش به هم‌فکری، اندیشه‌ورزی و مشورت تأکید کرد و گفت: به جای مقابله، به یکدیگر کمک و از هم پشتیبانی کنیم. اگر اشتباهی رخ داد یا اگر فکر می‌کنید کاری نادرست، اشتباه یا آسیب‌زا است، حتماً آن را به به همدیگر منتقل کنیم. زیرا ممکن است در کار خودمان دچار خطا شویم و می‌توانیم در تصمیماتمان تجدیدنظر کنیم.

مشاور وزیر علوم بر اجرای برنامه اقدام برای آغاز سال تحصیلی تأکید کرد و گفت: مسئله اصلی، فاصله میان دانستن و عمل کردن است، لذا از رؤسای دانشگاه‌ها می‌خواهم مواردی را که با ساختار و شرایط دانشگاه خود متناسب و قابل اجراست، مورد عمل قرار دهند تا از آن‌ها برای مدیریت بهتر شرایط استفاده شود.

هشدار درباره طرح ۳۳ ماده‌ای «مقابله با نفوذ بیگانگان»

در بخش دیگری از جلسه، دکتر سیدحسین حسینی، رئیس سابق دانشگاه تهران و عضو فعلی شورای دانشگاه، با اشاره به طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» که کلیات و برخی مواد آن در مجلس تصویب شده است، گفت: مجلس اخیراً طرحی را تحت عنوان مقابله با نفوذ بیگانگان در دستور بررسی خود قرار داده که کلیات و برخی از مواد آن تصویب شده است. بر اساس اخبار، وزارت کشور نیز مکلف به راه‌اندازی سامانه‌ای برای نظارت بر این ارتباطات شده است. این طرح در ۳۳ ماده به تفصیل آمده است.

حسینی ضمن تاکید بر اهمیت جلوگیری از «امنیتی شدن فعالیت علمی در تعامل با دانشگاه‌ها و مؤسسات خارج از کشور» گفت: طبق ماده ۲ بند ۷ این قانون، هرگونه قرارداد یا فعالیت حقوقی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، علمی و پژوهشی در شش قالب مختلف، باید تحت نظارت این قانون انجام شود. برخی از این قالب‌ها شامل تدوین یا نشر کتاب، مجله و مقاله؛ ارائه گزارش، اطلاعات یا آمارهای علمی؛ استفاده از فرصت‌های مطالعاتی؛ تبادل نمونه‌های آزمایشگاهی پزشکی، ژنتیکی، دامپزشکی، کشاورزی، میکروبی و غیره؛ فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی مانند برگزاری کارگاه‌ها، دوره‌های آموزشی حضوری یا مجازی، اقامت هنری، شرکت در همایش‌ها، جشنواره‌ها و نمایش فیلم‌ها است. این تقریباً تمام فعالیت‌های بین‌المللی دانشگاهی را در این چهارچوب و احتمالاً از طریق ثبت در سامانه‌های نظارتی قرار می‌دهد. این امر، ممکن است فعالیت‌های بین‌المللی دانشگاه را به‌شدت با ملاحظات امنیتی گره بزند که به صلاح پیشرفت علمی کشور نیست.

تغذیه دانشجویان؛ تغییر سازوکار پرداخت و ضرورت توجه به مشکلات ثبت‌نام دانشجویان

دکتر سیدحسین گلدانساز، معاون دانشجویی و فرهنگی دانشگاه تهران، در ادامه جلسه، ضمن ارائه گزارشی از فعالیت‌های این حوزه، از تغییر سازوکار مدیریت و پرداخت تغذیه خبر داد و با اشاره به یکپارچه‌بودن سیستم آموزشی، خواستار رسیدگی فوق‌العاده دانشکده‌ها به وضعیت دانشجویان بدون ثبت‌نام شد تا آغاز سال تحصیلی با نگرانی و تجمع دانشجویان مواجه نشود.

گلدانساز با تأکید بر بازتر شدن معقول آزادی بیان و افتتاح تالار گفت‌‎وگو در این معاونت برای گفت‌وگوها و تبادلات دانشجویی با آغاز سال تحصیلی گفت: هدف اصلی این است که به شکلی عالمانه و به تدریج، پنجره آزادی بیان را به قول دانشجوها به شکلی معقول بازتر کنیم.

وی با تاکید بر اینکه تغذیه دانشجویان حذف نشده، بلکه شکل اجرا و پرداخت آن تغییر کرده است، خواستار رسیدگی فوق‌العاده دانشکده‌ها به وضعیت دانشجویان بدون ثبت‌نام پیش از بازگشایی دانشگاه شد.

معاون دانشجویی دانشگاه گفت: بحث تغذیه دانشجویان همیشه مهم بوده و الان هم حساس‌تر شده است. تغییراتی اتفاق افتاده و تغییرات تعدیل شده‌اند و به شکل خاص دیگری اجرا می‌شوند.

وی در ادامه افزود: کارشناسان آموزشی و رفاهی این موارد را بررسی کرده‌اند و کارهای حقوقی و مالی آن‌ها انجام شده است. قبلاً نهایتاً ما هزینه‌ها را تأیید می‌کردیم و دانشگاه، پرداخت را انجام می‌داد؛ اما هزینه‌ها را به طور متمرکز به صندوق رفاه دانشجویان می‌دهیم و با توجه به اینکه ساختار مرکزی است، پرداخت‌ها به حساب پیمانکار انجام می‌شود.

معاون دانشگاه تهران گفت: مشکل تکمیل ثبت نام دانشجویان بسیار مهم است؛ به این معنی که سرترم باز شده باشد و دانشجو ثبت نام خود را کامل کرده باشد. اگر کسی در سیستم ثبت‌نام نشده باشد، ما نمی‌توانیم به او غذا بدهیم، چون در سیستم دانشجو شناخته نمی‌شود. در حال حاضر سیستم یکپارچه است و هر کسی که در سیستم دانشجویی نباشد، نمی‌تواند غذا بگیرد، در حالی که دانشجوست؛ خیلی از افراد دوباره در این مورد به دانشکده‌ها یا مدیران دانشکده مراجعه خواهند نمود.

گلدانساز از دانشکده‌ها درخواست کرد برای اینکه واقعاً از اول مهر یا بازگشایی در چهارم مهر با مشکل مواجه نشویم، بلافاصله در همین دو یا سه روز باقی‌مانده و هفته آینده، با جلسات فوق‌العاده، مشکل دانشجویانی که در ثبت‌نام یا وضعیت آموزشی مشکل دارند را حل کنیم.

آئین‌نامه فرصت مطالعاتی و گزارش معاون پژوهشی دانشگاه

در ادامه جلسه دکتر منوچهر مرادی، معاون پژوهشی دانشگاه تهران، گزارشی از اصلاح آئین‌نامه فرصت مطالعاتی داخل (جامعه و صنعت) ارائه داد.

وی با تأکید بر اهمیت فرصت مطالعاتی گفت: در همه دانشگاه‌ها از طریق اعتبار علمی و مقدار پولی که اعضای هیأت علمی به دانشگاه‌ها می‌آورند سنجیده می‌شود و ۹۸ درصد رشته‌های دانشگاهی ما جا برای فرصت مطالعاتی دارند.

وی تأکید کرد: صنعت نیاز به فرصت مطالعاتی دارد و این فرصتی است که ما تعامل خود را با صنعت بهتر کنیم، به‌خصوص در رشته‌هایی که تعامل بین‌المللی ندارند.

همچنین در این نشست دکتر یاسر عبدی، رئیس دانشکدگان علوم دانشگاه تهران، با اشاره به اجرای طرح چابک‌سازی و ادغام معاونت‌های آموزشی و پژوهشی در دانشکده‌ها گفت: پس از پنج-شش ماه اجرا، متأسفانه در بسیاری از موارد دچار پریشانی و مشکل شده‌ایم و احتمالاً این مشکلات بیشتر هم خواهد شد.

وی با تأکید بر اینکه این طرح در کل مفید است، خواستار بازنگری در تصمیم‌گیری با توجه به حجم کاری و تنوع رشته‌های دانشکده‌ها شد.

رئیس دانشکدگان علوم در ادامه به موضوع ارتباط با اساتید اشاره کرد و گفت: ما از یک طرف تلاش می‌کنیم اساتیدی را که خارج از کشور هستند از طریق عضویت وابسته، کارمندی یا همکاری‌های مشابه با دانشگاه در ارتباط نگه داریم. اما از طرف دیگر، در این چند سال اخیر تعداد زیادی از همکاران ما دانشگاه را ترک کرده‌اند. برخی از این پرونده‌ها در حال حاضر در جریان هستند و ما در حال بررسی اقدامات قانونی در مورد آن‌ها هستیم.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه تهران، وی افزود: در حال حاضر استادانی داریم که در خارج هستند و تمایل دارند ارتباطشان با دانشگاه حفظ شود. دانشگاه هم به مصلحت است که نیروهای خود را از دست ندهد. بنابراین، اگر این ارتباطات مانند ارسال مقاله، اپلیکیشن‌ها و همکاری‌های علمی حفظ شود، چه مشکلی دارد؟ با توجه به اینکه بار مالی برای ما ندارد و فضای اداری را هم تنگ نمی‌کند، اجازه دهیم این ارتباطات حفظ شود تا شاید در آینده بازگردند. فکر می‌کنم این رویکرد، اتفاق مثبتی باشد.